Deterministisch kiezen.
Dezelfde vraag, hetzelfde antwoord.

Een deterministische keuze volgt vaste regels. Is het bedrag hoger dan 5.000 euro, dan tekent een tweede collega. Ligt het adres in een bepaalde regio, dan gaat de klus naar die ploeg. Is het contract verlopen, dan volgt er geen gratis servicebezoek.

De uitkomst hangt alleen af van de invoer en de regel. Wie dezelfde gegevens invoert, krijgt vandaag, morgen en over een jaar hetzelfde antwoord.

Je kunt een regel lezen, bespreken en testen. Klopt een uitkomst niet, dan zie je welke regel dat veroorzaakt en pas je die aan. Zo kun je een keuze uitleggen aan een collega, een klant of een accountant.

Regels zijn ook snel en goedkoop. Ze hebben geen voorbeelden nodig om van te leren, en er is geen score die je moet interpreteren.

Regels werken zolang de invoer netjes is: een bedrag, een datum, een keuze uit een lijst. Een mail in gewone woorden past daar niet in. Wie elke formulering in een regel probeert te vangen, eindigt met honderden regels die niemand meer overziet.

Ook uitzonderingen zijn lastig. Elke uitzondering wordt een nieuwe regel, en op een gegeven moment kost het onderhoud meer dan het oplevert.

Vaak werkt een combinatie het best. AI helpt om rommelige informatie in te delen: welke afdeling, welk soort bericht, hoe urgent. Daarna bepaalt een vaste regel wat er gebeurt. Een urgente klacht gaat naar Klantenservice en krijgt voorrang. Dat ligt vast, wat het model ook kiest.

Zo houd je de keuzes die vastliggen in eigen hand, en gebruik je AI alleen waar regels tekortschieten.

Veel regels bestaan al: in een handboek, in een rekenblad of in het hoofd van een ervaren collega. We beginnen met ze op te schrijven en te testen met voorbeelden uit het werk. Daarna is vaak snel duidelijk waar een regel genoeg is, en waar meer nodig is.

Bespreek jouw proces Wanneer kies je wat?